donderdag 6 maart 2008

Si bo ke yuda mi

“Si di bèrdat bo ke yuda mi: no kana pa mi, laga mi mes kana mi kaminda; no papia p’ami, laga mi mes papia i skucha mi; no yora p’ami, laga mi yora i kompañá mi; no disidí p’ami, laga mi mes skohe i respetá mi desishonnan; no basha awa riba mi, laga mi mes siña landa ; no imponé bo eksperensia riba mi; laga mi hasi esun di mi mes; no rei p'ami, laga mi siña dor di kiboká; pasobra mi ta krese mas di mi erornan ku di bo abilidatnan”.

René Trossero

Peruaanse bisschoppen bezorgd over milieu én mensenrechten in regenwoud

LIMA - De Peruaanse bisschoppen hebben hun bezorgdheid uitgesproken over de levensomstandigheden van de bevolking in de regenwouden. Die dreigt steeds meer gemarginaliseerd te worden en tot armoede veroordeeld. ‘Het Amazonewoud is de tweede belangrijkste strategische geopolitieke regio in de wereld. Het regenwoud vormt zestig procent van het territorium van Peru. Grote bevolkingsgroepen leven hier in extreme armoede en zonder kans op waardige levensomstandigheden’, aldus de bisschoppen. Deze zijn vooral bezorgd over de groeiende privé-investeringen in het regenwoud en de economische activiteiten die daar ontwikkeld worden. Die mogen volgens hen niet ten koste gaan van het milieu en de mensenrechten. Dat vereist volgens de Peruaanse bisschoppen speciale wetten om deze bevolking te beschermen.

woensdag 5 maart 2008

Vrijlating aartsbisschop Rahho topprioriteit Irakese regering

BAGDAD - De vrijlating van de ontvoerde aartsbisschop Paulos Faraj Rahho is een topprioriteit voor de Irakese regering. Dat heeft premier Nuri al-Maliki verklaard. De Chaldeeuwse aartsbisschop van Mosul werd vijf dagen geleden gekidnapt tijdens het verlaten van de kerk waarin hij een gebedsdienst had geleid. Zijn chauffeur en twee bodyguards werden bij die ontvoering doodgeschoten.

Diep ongelukkig
De premier heeft de minister van Binnenlandse zaken en alle veiligheidsmedewerkers in de provincie Ninevé bevolen de zaak op te lossen en er voor te zorgen dat de bisschop zo snel mogelijk vrij komt, zo staat in een persbericht van de premier.
Op 1 maart verzocht de VN-gezant voor Irak de door sjiitische moslims gedomineerde regering haar pogingen de veiligheid van religieuze minderheden te garanderen’te verdubbelen’, en later riep de paus op tot de vrijlating van de ontvoerde aartsbisschop. Kardinaal Emmanuel III Delly, de Chaldeeuwse patriarch van Bagdad en spiritueel leider van de Irakese rooms katholieken, bekritiseerde de regering al eerder: Bagdad zou volgens de prelaat te weinig doen aan de vervolging van christenen.
Volgens het persbericht is de premier ‘diep ongelukkig’ over de ontvoering en houdt hij de situatie scherp in de gaten. ‘De christenen vormen één van de hoekstenen van de Irakese samenleving en kunnen nooit gescheiden worden van haar bevolking en beschaving,’ aldus Maliki. ‘Een aanval op haar zonen is een aanval op alle Irakezen.’
De politie heeft nog geen details vrijgegeven over wie vermoedelijk verantwoordelijk is voor de ontvoering. Mosul is volgens Amerikaanse legerofficieren echter de laatste stad in handen van Al Qaida in Irak en het centrum van de Irakese activiteiten van de terreurgroepering.

Vier ritussen
In Irak zijn vier rooms-katholieke geloofsgenootschappen: die van de Chaldeeuwse ritus, van de Syrische ritus, van de Armeense ritus en van de Latijnse ritus. Alle hebben ze hun eigen hiërarchie en eredienst. Zo heeft Bagdad vier katholieke aartsbisschoppen; Mosul heeft er twee, een Chaldeeuwse en een Syrische. De Chaldeeuwen vormen de grootste christelijke gemeenschap in Irak. Christenen vormen in totaal ongeveer drie procent van de Irakese bevolking.

dinsdag 4 maart 2008

Vaticaan keurt Mohammed-cartoons af evenals aanvallen op Islam en godsdiensten

ROME - Het Vaticaan keurt de cartoons af die de spot drijven met de profeet Mohammed. Ook het groeiend aantal aanvallen op de islam en zijn profeet en andere aanvallen op godsdiensten in het algemeen worden afgekeurd. Dat blijkt uit de slotverklaring van de jaarlijkse ontmoeting tussen vertegenwoordigers van het Vaticaan en de Al-Azhar universiteit in Caïro, Egypte, die afgelopen week werd gehouden.

Aanvallen
In de gezamenlijke verklaring van het Vaticaan en Al-Azhar staat: Het comité veroordeelt ten stelligste het opnieuw publiceren van beledigende cartoons en het stijgend aantal aanvallen op de islam en zijn profeet, evenals andere aanvallen op godsdiensten. Beide partijen vragen de massamedia om vrijheid van meningsuiting niet te beschouwen als voorwendsel om godsdiensten, overtuigingen, religieuze symbolen en alles wat verder heilig wordt beschouwd te beledigen. De massamedia worden gevraagd zich te verzetten tegen extremisme en wederzijdse acceptatie en respect voor iedereen, ongeacht religie, te stimuleren.
Alle godsdiensten dienen de waarde en eer van de menselijke persoon te respecteren, ongeacht ras, kleur, religie of overtuiging, en iedere aanslag op de persoonlijke integriteit, eigendom en eer dient veroordeelt te worden, zo luidt één van de aanbevelingen. De deelnemers erkennen het belang van meer kennis over elkaar en van de zoektocht naar de overeenkomsten tussen de twee godsdiensten, als basis voor een verdere samenwerking en betere relaties.

Interreligieuze dialoog
De bijeenkomst in Caïro betrof de jaarlijkse vergadering van de gezamenlijke commissie voor dialoog van Al Azhar en de Raad voor Interreligieuze dialoog van het Vaticaan. Al Azhar is de meest vooraanstaande islamitische onderwijsinstelling ter wereld. De Vaticaanse delegatie werd geleid door kardinaal Jean-Louis Tauran. In de slotverklaring roept men de woorden van paus Benedictus XVI in herinnering (zijn toespraak tot de ambassadeur van Marokko bij het Vaticaan, 20 februari 2006), dat om vrede en begrip tussen volkeren en mensen te bevorderen, het noodzakelijk is dat godsdiensten en symbolen worden gerespecteerd en dat gelovigen niet het slachtoffer worden van provocaties die schade berokkenen aan het religieuze betrokkenheid en gevoelens.

maandag 3 maart 2008

Populaire heilige Pater Pio opgegraven

La Repubblica- Tijdens een plechtigheid in het Italiaanse San Giovanni Rotondo is afgelopen nacht het lichaam van de populaire Italiaanse volksheilige pater Pio opgegraven.

Crypte

Het lijkt een verhaal van Dan Brown: om klokslag twaalf uur 's nachts daalt een twaalftal mensen af naar de crypte waarin de Italiaanse volksheilige Padre Pio begraven ligt. Onder hen was Giovanni Grifa. Grifa is nu 84 jaar oud, maar 40 jaar geleden tekende hij als medisch ambtenaar de overlijdensakte van de heilige en was hij aanwezig bij de graflegging drie dagen na diens dood. Verder bestond het twaalftal uit vertegenwoordigers van overheidsinstanties, doktoren, handwerklieden en natuurlijk monniken en broeders. Allen hadden eerst een document moeten ondertekenen waarin zij absolute geheimplicht zweerden. Niets over wat er zou gaan gebeuren, en zeker niet over wat ze zouden aantreffen bij het openen van het graf, mocht naar buiten komen.

Ophef

Voor de zekerheid was besloten om de opening van de crypte zonder verdere aankondiging en in het holst van de nacht te laten plaatsvinden. Vanwege de ophef de afgelopen dagen over de plannen omtrent het openen van het graf en de verplaatsing van het lichaam van de heilige was alleen de politie op de hoogte gebracht, om een eventuele protest in de kiem te kunnen smoren.

Opbaring

Het is de bedoeling dat het lichaam van de kapucijn, vooral bekend als biechtvader en vanwege zijn stigmata (de kruiswonden van Christus), vanaf 24 april gedurende minstens enkele maanden opgebaard wordt in een glazen kist in de crypte van de nieuwe basiliek van San Giovanni Rotondo.

Manicure

Eigenlijk zou in de loop van vandaag pas bekend worden gemaakt in welke staat het lichaam verkeert. Maar toen honderden gelovigen zich in gebed voor de kathedraal verzamelden toen het gerucht zich verspreidde dat de tombe geopend was, stuurde aartsbisschop Domenico Umberto D'Ambrosio van het diocees Manfredonia-Vieste-San Giovanni Rotondo toch een nachtelijk communiqué uit: “Vanaf het begin, na het openen van de kist, zag je duidelijk zijn baard. Een gedeelte van de schedel is gedeeltelijk te zien, maar zijn gezicht is duidelijk te zien en ook de rest van het lichaam is goed bewaard gebleven. De knieën, de handen met de halve handschoenen, de nagels… Als Pater Pio het me toestaat, het is alsof hij net bij de manicure was geweest.”

Graf- en heiligschennis

Na enige aarzelingen werd er toch geapplaudisseerd toen de aartsbisschop bevestigde dat de heilige vanaf 24 april zal worden opgebaard. Maar niet iedereen is even enthousiast over het plan: een vereniging pro Padre Pio uit Turijn heeft meteen de rechter verzocht om voorlopig beslag te leggen op de crypte waar de heilige begraven ligt, en om de aartsbisschop aan te klagen wegens graf- en heiligschennis.

zondag 2 maart 2008

DI KUATER DJADUMINGU DI KUARESMA SIKLO A

Promé Lektura : 1 Samuel 16, 6-7, 10-13
Salmo : 23, 1-6
Di dos Lektura : Éfeso 5, 8-14
Evangelio : Huan 9, 1-41


Hinter e historia di e Evangelio tin struktura di un señal, ku kua Hesus ke duna testimonio di e salbashon ku E a bin pa trese. Laga nos analisá aktitut di Hesus i e siegu. Di un banda Hesus ta aserká e siegu, e ta hasi un akshon basta straño (traha lodo i tapa e wowonan ku esaki) i ta pidié p’e bai “baña” den e pisina de Siloé. Nan a duna e echo aki dos interpretashon: San Ireneo ta bisa ku e lodo ku Hesus ta traha ta representá e material ku kua Dios a krea hende, di tal manera ku Hesus lo tabata kreando e hende di nobo, e hende salbá pa medio di su presensia. San Agustín, ta bisa nos ku e awa di Siloé ta e awa di boutismo, ku a introdusí e siegu na e bida nobo di FE. Hesus ta mustra su mes den e dos interpretashonnan aki komo e salbador, ku a bini pa trese plenitut na kreashon.
Di otro banda, tin e siegu, a lo largu di e teksto nos ta mira ku e siegu ta bai avansando den su konfeshon di Dios: ora nan a puntr’é pa promé bia, .... ta ken a kurabo? El a rospondé: “e hòmber ku yama Hesus”. Despues dilanti di e dòktòrnan di lei i e fariseonan, e eks -siegu lo a proklamá: “TA UN PROFETA”. Despues ora el a topa ku Hesus, e siegu lo a referí su mes na Hesus komo: “Señor”. I por último, Hesus ta bolbe riba esena pa puntr’é,” bo ta kere den e Yu di hende? Riba kua e siegu lo a rospondé: “mi ta kere, Señor”. Esta un kaminda di salbashon ku e siegu aki a biba! Loke nos ta biba den añanan di bida, e siegu a eksperimentá den un òf dos dia. E tabata sa di rekonosé no únikamente ku ya e tabata por a mira, sino ku esun ku a permití’é haña su bista tabata su Salbador. E konfeshon aki, pa mas opvio ku e ta parse nos, e no ta, pasobra esnan ku tabata kombibí ku e siegu aki a konfesá eksaktamente lo kontrali: ku Hesus tabata un pekadó.

Hopi bia nos a mira ku dilanti un mesun hecho ta eksistí dos òf mas interpretashon. Tal manera a sosodé ku e siegu i e fariseonan, nos tambe por rekonosé presensia di Dios òf rechas’é. Laga nos pensa riba un krísis ekonómiko familiar, riba un fèrmidat terminal, riba morto di un famia òf riba kualke tragedia personal. Kuantu bia e echonan aki a sirbi pa alehá di mas di un di e presensia i amor di Dios? Nos ta skucha reklamo, rabiamentu, krítika riba e manera di prosedé di Dios i na final kiebro di e relashon di fe. Sinembargo, dilanti e mesun susesonan aki, nos a topa ku personanan ku teniendo un relashon tibio ku Dios, ta pasa na biba un relashon intenso di e presensia di amor di Dios, di konfiansa apsoluto, di un speransa ku asta ta sorprendé nan mes. Esaki tabata loke siegu fo'i su nasementu tabata biba. E tabata biba manera un hende rechasá pa Dios, kondená di ta siegu pa motibu di piká di su mayornan; sinembargo, Hesus ta hasi uso di e kondishon aki pa hal’é trese serka di e amor di Dios, di tal manera ku e gran milager no tabata e sanashon físiko (pasobra ora lus di su wowo a paga e no a bolbe mira mas), sino e relashon di amor den kua e siegu a ser introdusí nunka mas lo a kaba. Esaki ta e salbashon ku Hesus ke ofresé nos. Un salbashon ku ta vense kualke opstákulo, Sea ta fèrmidat físiko òf di kurason, sea ku ta un krísis personal òf familiar; Hesus tei pa brasa nos, stima nos i habri nos wowo pa e lus berdadero , e lus di amor ku por tur kos den esun ku a stima nos promé.

Nos ta den kuaresma, tempu di purifikashon, pero tambe tempu di klaridat i di lus. No ta vense skuridat di piká ku mas skuridat ni ku kurason demotivá. Por vense skuridat di kurason únikamente ku lus. Ta p'esei laga pa e siman aki nos sigui e konseho di San Pablo: “Ban biba antó komo yunan di lus”.

Aartsbisschop van Mosul ontvoerd voor losgeld: Lijfwachten en chauffeur vermoord.

MOSUL - In Noord-Irak is de Chaldeeuws-katholieke aartsbisschop van Mosul, mgr. Faraj Raho, door gewapende mannen ontvoerd. Dat gebeurde nadat hij net was voorgegaan tijdens een kruisweg. De daders sloegen toe toen de bisschop de kathedraal verliet. Twee lijfwachten en de chauffeur van de bisschop werden gedood. Volgens mgr. Rabban al-Qas, de bisschop van Amadiyah, eisten de ontvoerders al kort daarna losgeld. De bisschop is in handen van zijn ontvoerders, maar wij hebben nog geen enkele informatie over zijn fysieke toestand, aldus laatsgenoemde prelaat. Hij noemde de ontvoering een zware beproeving en vroeg om gebed.
De Chaldeeuwse bisschop Faraj Raho klaagde al meermalen de verslechterende levensomstandigheden van christenen in Irak aan. In december 2004 werd zijn woning al eens het doelwit van een aanslag, maar hijzelf was toen niet aanwezig. In november nog veroordeelde hij tijdens een bezoek aan Rome het onnoemelijke lijden van christenen in Mosul. Volgens de bisschop ging het lot Talrijke kerkgebouwen werden platgebrand, christenen werden vermoord; de gelovigen zijn vrijwel dagelijks slachtoffer van discriminatie en ontvoeringen. In juni 2007 werden in Mosul ook al een Chaldeeuwse priester en drie diakens gedood. Drie jaar geleden werd eveneens de Syrisch-katholieke aartsbisschop Basile Georges Casmoussa ontvoerd in Mosul. Hij werd later wel vrijgelaten.