zondag 8 februari 2009

Vaticaan ergert zich aan Duitse kritiek

Hilversum (Van onze redactie) 5 februari 2009 - Het Vaticaan heeft zich bijzonder gestoord aan de openlijke kritiek van Duitse media en politici op paus Benedictus XVI vanwege de affaire-Williamson. Dat zegt de CDU-parlementariër Georg Brunnhuber vanuit Rome tegenover de Financial Times Deutschland. De Duitse christendemocraat werd gisteren door Benedictus XVI ontvangen tijdens de wekelijkse algemene audiëntie in Vaticaanstad.

Antikatholieke ressentimenten
Brunnhuber: “In het Vaticaan is men over de discussie in Duitsland ronduit ontsteld. Hier neemt niemand aan dat de paus antisemitische uitingen duldt. Men heeft de indruk dat alle antikatholieke ressentimenten die in Duitsland sluimeren nu aan de oppervlakte komen.”

Der Spiegel
Voorbeeld van de heftige kritiek in Duitsland op Benedictus is het laatste nummer van het opinieblad Der Spiegel, waarin de paus verweten wordt dat hij een plek voor antisemieten in de Kerk inruimt en de verstandhouding met de Joden heeft vergiftigd. Op de voorpagina van het magazine staat een foto van de Heilige Vader en de kop Der Entrückte. Ein deutsche Papst blamiert die katholische Kirche (‘De wereldvreemde. Een Duitse paus beschaamt de katholieke Kerk’).

Merkel
Eergisteren eiste de Duitse bondskanselier Angela Merkel dat de paus duidelijk maakt dat het Vaticaan het ontkennen van de Holocaust niet accepteert. Brunnhuber daarover: “Veel CDU-leden vinden de interventie van de kanselier niet juist.” De voorzitter van de Baden-Württembergse CDU-fractie voegt eraan toe: “Publieke eisen stellen aan de Heilige Vader leidt gegarandeerd tot niets.”

Monsterachtig
Ook aartsbisschop Reinhard Marx van München-Freising heeft kritiek op Merkel: “De paus heeft duidelijk stelling genomen tegen de loochening van de Holocaust. Hij heeft duidelijk gemaakt dat er voor antisemitisme in onze Kerk geen plaats is. Volgens mij is daarmee alles gezegd.” De veronderstelling dat de paus antisemitisme zou tolereren vindt Marx ‘monsterachtig’.

Retorische strijd

Ook de voorzitter van de Bondsdag in Berlijn, Norbert Lammert (CDU), heeft de paus verdedigd. “Veel van wat de paus nu aangewreven wordt is bijna boosaardig, in ieder geval niet redelijk”, aldus de politicus in het Hamburger Abendblatt. De affaire-Williamson wil hij weliswaar niet bagatelliseren, maar de manier waarop de paus nu wordt veroordeeld, noemt hij een wedstrijd in het elkaar retorisch overtroeven. “Dat is gerechtvaardigd noch fair en in deze kwestie niet nuttig.”

Bron: www.katholieknederland.nl

zaterdag 7 februari 2009

DI SINKU DJADUMINGU SIKLO B

Promé Lektura : Yob 7, 1-4. 6-7
Salmo : Salmo 147, 1-2. 3-4. 5-6
Di dos Lektura : 1 Korinto 9, 16-19. 22-23
Evangelio : Marko 1, 29-39



E promé lektura ta kompartí ku nos un parti di e diskurso ku Yob a tene pa su amigunan, kaminda E ta reklamá Dios e kantidat di sufrimentu ku e mester a pasa den. Job ya no ke biba mas, e no ke skucha mas splikashon tokante e pakiko di su sufrimentunan, e no por soportá sinti su mes asina bandoná pa Dios, ya e no por ni drumi pasobra kontinuamente e ta sufriendo i su speransa a disparsé por kompletu. Kiko ta pasando ku Yob? E ta sinti su mes rechasá i bandoná pa Dios dilanti di tantu sufrimentu. Pero, realmente Dios a bandon’é? Bida di Hesus lo kontesta nos ku nò; ku Dios ta kana ku esun ku ta sufri, e ta sinti kompashon kuné. E lo ta serka di e persona ku ta sufri pa dun’é forsa i aliviá su sufrimentu. Laga nos reflekshoná riba esaki pa medio di e Evangelio djawe.

Marko ta konta di e kuminsamentu aki di bida di Hesus, kaminda E ta sali for di snoa pa hiba presensia di Dios na un kas humilde kaminda e suegra di Pedro ta drumi malu. Ku su akshon ora ku El a mishi ku man di e hende malu i a lant’é, Marko ta indiká na nos serkania ku Hesus a demostrá ku esnan ku tabata sufri; e ta imáhen di Dios ku ta aserká esnan ku a parse di a keda rechasá p’E debí na nan pikánan. Hesus ku esaki i ku hopi otro sanashon no tabata ke bisa ku su mishon lo tabata di un kurandero. Hesus, mas bien, ta buska pa hasi presente e reino di Dios, hiba e Bon Notisia di presensia di Dios entre hende, di su mizèrikòrdia, di su serkania i di e rekonsiliashon entre Dios i hende. Ta p’esei Marko, ta transmití na nos e figura aki di Hesus ku ta retirá su mes pa resa, semper alimentando su relashon ku su Tata. Ta p’esei mes, Hesus ta rechasá di ta rekonosé pa e pueblo pa medio di su sanashonnan. Tabata falta hopi pa e hendenan di Cafarnaúm lo a komprondé e berdadero mishon de Hesus.

Ta kere ku un di e sentidonan mas profundo di aktitutnan di Hesus tabata presisamente esun di trese Dios mas serka, p’asina hendenan lo a komprondé ku Dios nunka ta alehá di su pueblo, ku E ta kana ku su pueblo, ku E ta sufri ku esun ku ta sufri pa motibu di limitashon natural i e ta gosa ku esun ku ta eksperensiá goso di hasi su boluntat. Ta p’esei, e evangelio ta un kontesta riba e situashon desesperá di Yob, ku nos ta skucha den e promé lektura. Yob, ya no por a soportá su sufrimentu, pasobra e tabata pensa ku esaki, tabata nifiká rechaso i abandono di Dios; pero no tabata asina, Hesus ta mustra nos kon asina serka Dios ta kana ku su pueblo, i ta bisa nos klaramente ku E no ta keda indiferente dilanti di nos doló i sufrimentu. Esaki ta un gran notisia! Nos Dios, no ta un Dios ku ta kana leu di nos, E konosé nos i ta kompañá nos na tur momento.

Kon nos a biba esaki? Tin bia den bida nos ta sinti nos mes asin’aki: bandoná pa Dios, manera Yob; ku nos no sa si nos ke lanta riba siguiente dia, ku nos ta sinti ku nada ku nos hasi tin sentido berdadero. Laga nos skucha e Evangelio i habri nos wowo: Hesus ke tuma nos na man i elevá nos di nos estado di falta di speransa ; E ke pa nos sinti nos mes kompañá, iluminá ku su presensia. Su sufrimentu y su resurekshon ta nos speransa. Laga nos kana ku alegria, Hesus ta ku nos; no pa instruí nos i laga nos keda so, sino pa mas ku tur kos, pa kana ku nos. Ta p'esei e ta keda den Eukaristia, komo señal di su presensia konstante den nos istoria. I huntu ku Hesus nos tin e TATA i Spiritu Santu, ku ta duna ánimo i iluminá nos pa sigui lucha den nos bida.

Laga nos trata pa otro hende sinti presensia di Dios serka pa medio di nos aktitut i akshon: un orashon pa un persona, un bishita pa hende malu, papia ku e hende ku nos sintí tabata hopi riba dje. DIOS TIN MESTER DI NOS ” MAN” PA HASI SU MES PRESENTE I “LANTA NOS” DI NOS MALESANAN.

dinsdag 3 februari 2009

Nieuwe bisschop bevestigt: Harry Potter-boeken zijn satanisch


Hilversum (Van onze redactie) 2 februari 2009 - De nieuwbenoemde hulpbisschop van het Oostenrijkse bisdom Linz blijft bij zijn standpunt: de Harry Potter-boeken van J.K. Rowling zijn satanisch. Ook bevestigt Gerhard Maria Wagner zijn standpunt dat er een verband is tussen natuurrampen en geestelijke verloedering.

Toverformules
De eergisteren door de paus tot bisschop benoemde pastoor Wagner (54) baarde in 2001 opzien toen hij de Harry Potter-boeken van J.K. Rowling satanisch noemde en waarschuwde voor de toverformules die erin voorkomen. Hij blijft bij zijn standpunt, zegt hij vandaag in het dagblad Österreich. “Ik sta daar niet alleen in.”

Orkaan Katrina
Ook blijft Wagner erbij dat natuurrampen het gevolg zijn van ‘geestelijke milieuvervuiling’, al verbindt hij dat nu meer specifiek met ecologisch wanbeheer. Toen de orkaan Katrina in 2005 grote vernielingen in de Amerikaanse stad New Orleans had aangericht, noemde de aanstaande bisschop het geen toeval dat alle vijf abortusklinieken en nachtclubs waren verwoest. Hij opperde dat het groeiend aantal natuurrampen niet aan de klimaatverandering, maar aan de geestelijke vervuiling te wijten is.

Geen straf van God
Wagner: “Er is een verband tussen natuurrampen en geestelijke milieuvervuiling. Je ziet waar het heengaat als de mens altijd meer wil hebben, de wereld uitbuit.” Maar hij wil daarmee niet zeggen dat natuurrampen ‘een straf van God’ zijn.

Islam is een gevaar
Wagner staat kritisch tegenover de islam. Islamitische godsdienstleraren moeten volgens hem gecontroleerd worden als ze de democratie ter discussie stellen. “Het is een belangrijke vraag of de islam überhaupt met de democratie in verband kan worden gebracht. De islam is werkelijk een gevaar.” Wagner wordt op 22 maart tot bisschop gewijd, meldt het bisdom Linz.

Bron: http://www.katholieknederland.nl/

Kardinaal Kasper: fouten in management Vaticaanse curie


Hilversum (Van onze redactie) 3 februari 2009 - De Duitse Kardinaal Walter Kasper erkent dat er fouten zijn gemaakt in het management van de Romeinse Curie bij de opheffing van de excommunicatie van vier Lefebvriaanse bisschoppen. “Men heeft daarover in het Vaticaan tevoren te weinig gesproken en niet gecheckt waar de problemen kunnen optreden.” Kasper is in het Vaticaan onder meer belast met de verhoudingen met het Jodendom

Gaskamers
Kasper maakt zich ernstig zorgen over de gevolgen van de affaire-Williamson. De Britse prelaat Richard Williamson, één van de vier door de paus op 21 januari weer tot de Kerk toegelaten ultraconservatieve bisschoppen, zorgde wereldwijd voor opschudding door te ontkennen dat er Joden zijn omgekomen in gaskamers tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Fouten“Niemand kan zich erover verheugen dat er misverstanden zijn ontstaan. Er zijn zeker ook fouten gemaakt in het management van de Curie, dat wil ik heel uitdrukkelijk zeggen”, verklaarde Kasper gisteren tegenover de Duitse editie van Radio Vaticana.

Interne communicatie
Hij geeft toe dat het schort aan interne communicatie in het Vaticaan. “Dat moet ik heel openlijk zeggen. Men heeft vooraf veel te weinig met elkaar gesproken en niet meer gecheckt waar de problemen kunnen optreden. Het achteraf uitleggen is natuurlijk veel, veel moeilijker dan wanneer men dat meteen had gedaan. Ik had ook meer communicatie vooraf gewild.”

Niet in volle gemeenschap
Met de opheffing van de excommunicatie heeft de paus het gesprek willen heropenen omdat hij de eenheid in de Kerk wil, zowel naar binnen als naar buiten, verduidelijkte Kasper. “We hopen weer tot een goed gesprek te komen, maar er is geen sprake van dat deze Levebvriaanse bisschoppen nu weer in volle gemeenschap met de Katholieke Kerk zijn. Ze zijn zoals voorheen gesuspendeerd.”

Moeilijk gesprek
Kasper benadrukt dat de opheffing van de excommunicatie niet meer behelst dan het opheffen van obstakel voor een nadere dialoog tussen Rome en de Lefebvrianen. “Voor zover ik het kan beoordelen word het geen gemakkelijk, maar een moeilijk gesprek, zowel over de oecumene als over de interreligieuze dialoog, de eucharistie of de godsdienstvrijheid. Er zijn veel open vraagstukken.”

Bron: www.katholieknederland.nl

zaterdag 31 januari 2009

DI KUATER DJADUMINGU SIKLO B

Promé Lektura : Deuteronomio 18, 15-20
Salmo : Salmo 95, 1-2. 6-7. 8-9
Di dos Lektura : 1 Korinto 7, 32-35
Evangelio : Marko 1, 21-28



E promé lektura ta konta nos di e promesa di Dios pa manda profetanan ku lo a papia den su nòmber; esaki ta parse nos mashá normal, pero echo ta ku den e tempu ei e género aki no tabata eksistí, pues loke nan tabata hasi uso di dje pa “konosé boluntat di diosnan” tabata práktikanan di brueria, mago i miradó di destino i nan tabata stèns riba suèltu. Ta p’esei Moises a prohibí nan pa rekurí na nan pa konosé boluntat di Dios i a primintí nan di parti di Dios e género nobo aki pa relashoná nan mes ku Dios: .....profetismo. Esaki tin un gran transendensia, pues den magia, brueria i kosnan di suerte, hende tabata esnan ku tabata buska pa alkansá Dios, en kambio, den profetismo, ta Dios ta esun ku ta sali na enkuentro di hende i ta komuniká kuné.

Repasando e Evangelio, nos ta mira kon Marko ta presentá Hesus na nos komo e gran profeta sperá pa pueblo di Israel, ku ta instruí ku outoridat, “no manera e dòktòrnan di lei”, i ku su palabra ta efikas, na tal grado ku inklusive e ta ser obedesé pa demoñonan. Pero Hesus no tabata kualké profeta, pasobra E mes tabata palabra di Dios ku a bira karni, bon San Huan lo a laga nos mira esaki pa medio di su Evangelio. Ta p’esei , su palabra tabatin forsa manera nunka promé Israel a mira. Asina, Marko ta proklamá nos den e Evangelio aki ku Hesus tabata e gran profeta sperá, ku lo a trese Bon Notisia di parti di Dios pa tur hende i sabiduria i poder di su Palabra tabata asina grandi ku únikamente ta di Dios nan lo por a bini.

Awendia Dios ta sigui manda profeta ku tambe a impreshoná nos. Ningun hende por ninga e forsa ku un palabra di Mama Teresa di Calcuta tabatin, e tabata impreshonante manera palabra ku nos a skucha hopi biaha for di boka di otronan, nan tabata yega t’é den nos kurason ora nan a ser pronunsiá pa medio di dje; òf nos Papa Huan Pablo II, ku tambe ta poseé un forsa i un outoridat den su palabra pasobra nos tur ta sigur di e asistensia dibino den su siñansa i den su testimonio; i aparte di nan Dios a pone hopi otro profeta rondó di nos ku den forma mas simpel, pero no pa esaki ku ménos forsa, ta trata pa hasi presente e palabra di Dios ku ta yama nos pa biba den amor, hustisia, unidat i pas.

Pregunta pa nos ta: ... nos ta hasi kaso di e palabra di Dios ku na mil manera ta hasi su mes presente den nos bida ? Nos ta laga ku nos bida ta transformá i ta liberá pa medio di e palabra di Dios? Òf akaso demoñonan lo ta mas obediente y respetuoso di e Palabra di Dios ku nos ku ta bisa di ta su yunan? Dikon e demoñonan a sali mesora for di esun endemoniá, pero no ta parse ku nos ta kere Dios muchu ora e ta pidi nos pa nos pordoná,ora e pidi pa nos sali di nos mes pa yuda otro, pa nos buska hustisia den nogoshi òf den estudio, pa nos biba den unidat ku nos famia. Ta t’e ki dia nos lo skucha bos di Dios?

E siman aki laga nos resa huntu e salmo ku nos ta skucha awe:

“Señor laga nos no ta surdu pa bo bos”.

vrijdag 30 januari 2009

'Vaticaan wist niets over Williamson'


Hilversum (Van onze redactie) 30 januari 2009 - Niemand in het Vaticaan wist dat de ultraconservatieve bisschop Richard Williamson de opvatting huldigt dat tijdens de Tweede Wereldoorlog geen Joden zijn gestorven in gaskamers. Dat kwam men pas te weten nadat hem het decreet waarmee zijn excommunicatie werd kwijtgescholden al was overhandigd. Dat zegt kardinaal Darío Castrillión Hoyos die namens het Vaticaan onderhandelt met de Priesterbroederschap Sint Pius X.

Interview
Dat Williamson de Holocaust ontkent, vernam het Vaticaan volgens Hoyos pas op 21 januari, de dag dat de Zweedse zender STV een interview met de Britse prelaat uitzond. Williamson zei daarin dat er ‘overweldigende’ bewijzen zijn dat er nooit gaskamers hebben bestaan.

Holocaust verzonnen
Mocht in het Vaticaan werkelijk niemand op de hoogte zijn geweest van de opvattingen van Williamson, dan is dat uiterst opmerkelijk. Williamson verkondigde al in 1989 dat de Holocaust een door Joden verzonnen mythe is. Op het internet circuleren citaten uit een preek die hij dat jaar hield in het Canadese Sherbrooke. Daarin zegt hij onder meer: “Joden hebben de Holocaust verzonnen.” Williamson erkende vorige week dat hij die uitspraken had gedaan.

Vaticaan wist niets
Het Vaticaan wist niets van Williamsons opvattingen, hield kardinaal Castrillión Hoyos gisteren vol tegenover de Italiaanse krant Corriere della Sera. Hoyos: “Kijk, wij waren in dialoog met de autoriteiten van de Broederschap Pius X. We hebben altijd met monseigneur Fellay gesproken, de generaal-overste. En tot het laatste moment van die dialoog hebben wij absoluut niets over deze Williamson geweten, nooit is erover gesproken. En ik geloof echt dat niemand ervan wist.”

Dag voor het interview
Op het moment dat het Vaticaan kennis nam van Williamsons uitlatingen, kon het kwijtscheldingsdecreet niet meer worden teruggedraaid, zegt Hoyos. “Toen ik het [door kardinaal Re] ondertekende decreet aan mgr. Fellay overhandigde, wisten we niets van dit interview, het was namelijk precies een dag voor het uitgezonden interview.”

Datering
Als Hoyos gelijkt heeft, is het decreet op dinsdag 20 januari ondertekend door kardinaal Giovanni Battista Re, de prefect van de Congregatie voor de Bisschoppen. Dat is opmerkelijk want het door het Vaticaan gepubliceerde decreet is gedateerd op woensdag 21 januari, de dag van de uitzending van het interview. Generaal-overste Bernard Fellay had al vóór de uitzending weet van de uitspraken van Williamson, getuige een brief die hij enkele uren daarvoor schreef aan tv-zender STV.

Niet in details
Hoyos valt naar eigen zeggen niets te verwijten. “Natuurlijk was op het moment van de uitzending het decreet al in handen van de betrokkenen. Ik treed echter liever niet in details, omdat die mijn competentie overstijgen. Maar we hebben alles gedaan wat gedaan moest worden.” Castrillión Hoyos is voorzitter van de Vaticaanse commissie Ecclesia Dei. Die instantie oefent supervisie uit over traditionalistische geestelijken binnen de RK-Kerk en onderhandelt met de volgelingen van bisschop Marcel Lefebvre over een terugkeer in de Moederkerk.

Onvoldoende informatie
Dat niemand in het Vaticaan kennis zou hebben gehad van de opvattingen van Williamson bevestigt de kritiek van kardinaal Christoph Schönborn. De aartsbisschop van Wenen zei gisteravond op de Oostenrijkse televisie dat de medewerkers van de paus onvoldoende informatie hadden vergaard over Williamson.

Bron: www.katholieknederland.nl

zaterdag 24 januari 2009

DI TRES DJADUMINGU SIKLO B

Promé Lektura : Yonas 3, 1-5. 10
Salmo : Salmo 25, 4-5a. 6-7. 8-9
Di dos Lektura : 1 Korinto 7, 29-31
Evangelio : Marko 1, 14-20



Nos por parti e evangelio di awe den dos parti prinsipal: e promé anunsio di Hesus i e skohementu di un komunidat chikí di parti di Hesus pa realisá tal anunsio.
Marko ta kuminsá e bida públiko di Hesus splikando e promé anunsio ku Hesus a hasi na Galilea. Talbes esakinan no tabata e palabranan eksakto di Kristu, pero si nos por bisa ku su kontenido den esaki tabata esensial : kuminsamentu di tempu di salbashon, kombershon i eksigensia pa tin fe den e Bon Notisia. Loke ta hala atenshon ta ku Hesus no ta kuminsá papiando di su mes, kier men, E no a bisa: “alegrá boso pasobra ya Ami ku ta e Mesias a yega”, ni E no a pretendé gloria mas grandi ku esun ku su Tata a dun’é. Hesus tabata konsiente ku lo mas importante tabata inisio di e reinado definitivo di su Tata i ta p’esei E tabata pidi kombershon pa por bib’é.
Pero ta di kiko tal Reino tabata konsistí? Hesus ku su obra i palabranan lo a trata na aklará kua tabata prinsipio básiko di e Reino. Promé ku tur kos Reino tabata nifiká serkania di Dios ku su Pueblo, presensia salbadó di Dios. Pero no un salbashon nashonalista, ku lo libra nan únikamente di romanonan; sino un salbashon integral ku tabata inkluí hinter humanidat i den kua tabata proklamá hustisia, solidaridat, igualdat, pordon i relashon ku Dios komo nos Tata komo kaminda di pleno realisashon.
Ta p’esei Kristu tabata pidi kombershon, pasobra e kaminda ku E tabata proponiendo tabata nifiká kiebro ku hopi práktikanan sosial i religioso ku no tabata reflehá prinsipionan di e Reino; ademas, ta p’esei Kristu tabata pidi fe den su Palabra, pues esaki tabata e Bon Notisia den kua nan tabatin ku kere pa por biba balornan di Reino. Otro kondishon di e reino lo tabata siguimentu di Hesus ke men kondishon di dje pa e disipelnan.
Kombershon ta un palabra masha frekuente den nos fe, pero kiko ta kombertí?
Kombertí ta kambia di mentalidat. Fe i kombershon ta dos kara di e mesun moneda. No por eksistí kombershon sin fe ni fe sin kombershon outéntiko.
Marko ta konta tokante e yamada di e promé kuater disipelnan. Esaki ta laga bon kla ku lo no por a biba e Reino di manera aisla; e Reino di Dios den forma nesesario tabata hasi referensia na e Pueblo di Dios.

Kuantu bia nos no a skucha e palabra: Reino di Dios òf mihó bisá reinado di Dios? Nos ta kere masha hopi bia. Pero, nos a komprondé ku nos fe ta un lucha berdadero , òf revolushon ku ta purba hinka presensia di Dios definitivamente entre hende? Tin bia nos ta pensa ku ora nos ta biba nos fe nos ta hasiendo un berdadero akto di piedat ku tin komo úniko fin pa laga nos sinti pas interior; manera ku nos fe tabata un akto individual den kua e únikonan envolví ta Dios i ami. Pero ora nos kontemplá Hesus bibando balornan di e Reino di Dios, nos ta duna nos kuenta ku su relashon personal ku Dios no únikamente tabata fuente di pas interior, sino tambe fuente di transformashon den sosiedat.
Nos no por pèrdè for di bista ku kombertí i tin fe ta nifiká akseptá palabra di Kristu den su totalidat, loke mester hiba nos no únikamente na buska una relashon Tata- Yu ku Dios ku ta yena nos ku pas; sino tambe e tin ku hiba nos na un kompromiso konkreto ku nos sosiedat kaminda nos tin ku duna testimonio di presensia di Dios, di su amor pa nos, di hustisia, di solidaridat i di su mizèrikòrdia, pues ta asina so Dios lo reina riba hinter humanidat, tantu den kurason di hende komo den nos manera di kombibí. E ora ei si nos lo por identifiká ku klaridat Reino di Dios i su presensia entre nos.
Laga nos habri nos mes pues pa e mensahe di Kristu ku ta yama nos pa kombertí i akseptá un fe ku ta transformá tantu nos interior komo loke tin rondó di nos.
I e Reino aki di kua Hesus ta papia ku nos ta real i ta sperando di keda plenamente hinká paden di nos, falta únikamente nos parti: akseptá i biba segun e Evangelio di Hesus.

Laga nos trata e siman aki pa biba komo berdadero siudadanonan di e Reino: laga nos akseptá e reto ku Kristu ta pone nos dilanti e siman aki: kombertí, kier men kambia e situashonnan ku no ta laga nos sinti pas (tantu interno komo eksterno); i biba Reino di Dios segun su Evangelio, ke men, bibando ku hustisia, goso i pas den nos bida.