Habri portanan

Portanan ta parse di ta bunita ora nan ta habrí ku ora nos ta mira nan será. Ku bo kurason sea un porta hanchu habrí pa tur hende; no ser’é pa ningun hende. Kisas un hende a kaba di manda un piedra riba bo: e piedra di un kalumnia, di un despresio... ora bo primi su man, si bo hasié ku sinseridat i ku amor, lo bo ta habriendo bo porta, e porta ei ku e inkonsientemente tabata ke a tir’é ku piedra. Ora bo hari di bèrdat i no fingi na esun ku a papia malu di bo, na lugá di venga, bo ta habriendo bo porta p'asina esun ku no tabata na sa di ser hustu ni karikativo, por pasa dor di dje. I di e forma aki lo bo hasi ku, kuminsando dor di abo, nos tur ta bai siendo un poko mihó , nos tur lo habri e portanan di nos kurason, i ora ku hendenan no ta skonde falsedat ni hipokresia den nan kurason, e ora ei i únikamente e ora ei, mundu lo sinti su mes mihó.

Bisschop van Zuid Soedan: wereld vergeet ons: Conflict draait om olie

BRUSSEL - De internationale gemeenschap lijkt elke belangstelling voor Zuid‑Soedan verloren te hebben en heeft nu nog alleen oog voor de situatie in Darfur. Het gaat hier niet om een godsdienstoorlog zoals men wil doen geloven. Een belangrijke - of misschien wel de belangrijkste rol - in dit conflict speelt de olie-winning. Dit is ook elders in Afrika het geval. Aan het woord is bisschop Paride Taban van Torit in Soedan
Hij is de stichter van het project vrede-dorp in Zuid Soedan, waar Soedanezen na de jarenlange burgeroorlog als broeders en zusters met elkaar proberen samen te leven. Mgr. Paride Taban herhaalt zijn klacht voortdurend tijdens een rondreis in Europa. Hij noemt die vergeetachtigheid t ‘een bijzonder kwalijke zaak’. Toch kan er geen algemene vrede bereikt worden indien in het zuiden geen vrede heerst. Zo stelt hij vast. Hij wijst daarbij op de rol van de olie-winnig in het conflict en verwerpt de stelling dat het om een godsdienstoorlog gaat. Een bepaalde politieke en economische groep probeert de macht te behouden. Godsdienst wordt daarvoor gebruikt. Zowel Darfur als Zuid‑Soedan is niet toevallig rijk aan olie.
Hij zei tijdens zijn bezoek aan België dat het zuiden al zijn ministers terug heeft geroepen uit de regering, omdat afspraken uit het vredesakkoord niet werden nagekomen: Vijftig procent van de opbrengst van olie is volgens de akkoorden bestemd voor het zuiden, een deel van het land moet nog teruggegeven worden en regeringssoldaten dienen teruggetrokken te worden. Khartoum reageerde bijzonder verrast op deze regeringscrisis en had deze drastische maatregelen duidelijk niet verwacht.
Ondanks alles blijft de bevolking hoopvol. In het feit dat zij nog leven zien de gelovigen het bewijs dat God zorg voor hen draagt.

angeleverd door Toon van Dngen

E bon amigu

Señor, hasi mi un bon amigu di tur hende,
hasi pa ku mi persona ta inspirá konfiansa:
den esun ku ta sufri i ta lamentá,
den esun ku ta buska lus leu di Bo,
den esun ku lo ke a kuminsá awe i no sa kon,
den esun ku lo ke a konfia i no ta sinti su mes kapas.....

Señor yuda mi
pa mi no pasa huntu ku ningun hende
ku kara indiferente,
ku kurason será,
ku paso purá....

Señor, yuda mi pa duna kuenta, inmediatamente
di esnan ku ta serka di mi,
di esnan ku ta preokupá i desorientá,
di esnan ku ta sufri sin manifestá esaki,
di esnan ku ta sinti nan mes aislá sin nan ta ke...

Señor, duna mi un sensibilidat
pa mi sea kapas pa bai n’e enkuentro
di tur persona...

Señor, libra mi di egoismo
p'asina mi por sirbi Bo, stima Bo
i skucha Bo den kada persona ku ABO ta pone den mi kaminda

Historisch bezoek van Saoedische koning aan Benedictus : Gesproken over onderwerpen die hen beiden na aan het hart liggen

ROME ‑ De gesprekken van de Saoedische koning Abdallah bin Abulaziz Al Saud van Saudi‑Arabië in het Vaticaan met paus Benedictus XVI verliepen in een hartelijke sfeer en beide partijen brachten onderwerpen ter sprake die hen na aan het hart liggen. Zo meldde de persdienst van het Vaticaan na het historisch genoemde bezoek. Nog nooit bracht een Saoedische konig een bezoek aan het Vaticaan had gebracht. Het was ook al opmerkelijk omdat beide staten geen diplomatieke relaties met elkaar hebben.
In het Vaticaanse communiqué staat verder dat men het onder meer had over ‘het wederzijdse engagement voor een interculturele en interreligieuze dialoog die een vreedzame en vruchtbare coëxistentie tussen personen en volkeren moet bevorderen, om het belang van samenwerking tussen moslims, christenen en joden voor de bevordering van vrede, gerechtigheid, spiritualiteit en morele waarden, in het bijzonder het gezin.’
Het gesprek ging volgens het communiqué verder ook over de positieve en actieve aanwezigheid van christenen in Saudi‑Arabië en over de Midden‑Oosten-problematiek. ‘De gesprekspartners drongen aan op de noodzaak van een rechtvaardige oplossing voor de verschillende conflicten die de regio teisteren, in het bijzonder de Israëlitisch‑Palestijnse kwestie.’
De Saoedische koning is de beheerder van de islamitische heiligdommen in Mekka en Medina. Het Vaticaan onderhoudt officieel geen diplomatieke banden met het streng islamitische Saoedi‑Arabië. De Rooms‑katholieke kerk dringt wel geregeld aan op meer vrijheden voor de kleine christelijke minderheid in het koninkrijk.

aangeleverd door Toon van Dongen

Sa na utilisá Beibel korektamente Sa na utilisá Beibel korektamente

1) Pa sa
Talbes na algun okashon nos a topa ku un miembro di algun sekta religioso, i loke a hala nos atenshon ta e manera ku nan ta purba na apoyá nan diskursonan den Beibel. Sin embargo, mester tuma na kuenta ku no ta basta djis bisa frasenan di Beibel i unda nos ta hañ’é, pa por komprendé su berdadero nifikashon.
Laga nos mustra ora nos ta lesa e Evangelio: Despues ku Hesus a ser batisá, el a keda kuarenta dia den desierto. Einan demoño tabata ke pa Hesus lo a sede dilanti su tentashonnan i p'esei el a utilisá palabranan di Beibel: “E ora ei diabel a bai siudat santu kuné... i a bis’é: «Si Bo ta yu di Dios, benta Bo kurpa abou, pasobra tòg skritura ta bisa: Lo E duna Su angelnan òrdu tokante Bo, nan lo karga Bo den nan man. Pa Bo no dal Bo pia kontra piedra». Hesus a kontest’é: «Tambe Skritura ta bisa: No pone Señor Dios na prueba»” (Mt 4, 5-6).
Ku esaki nos ta opservá ku tantu Hesus komo e diabel ta sita un párafo di Beibel. Pero e diabel no sa, òf no ke, interpret’é korektamente; en kambio, Hesus ta interpret’é korektamente i ku esaki e ta vense demoño. No ta basta bisa loke Beibel ta bisa, sino bo mester komprond’é i interpret’é bon.
Beibel ta un buki sagrado. El a keda skirbi pa hòmbernan inspirá dor di Spiritu Santu. Ku hopi rason por bisa ku E ta Palabra di Dios. Siendo un buki tan importante, mester tin masha rèspèt i kuidou kuné.
Señor, sabiendo ku nos por kiboká, a manda Spiritu Santu pa guia Iglesia Katóliko, p'asina E na su turno lo siña fielnan ku su Magisterio. Pa por komprendé e bèrdatnan revelá ku mayor profundidat òf sin eror, Spiritu Santu tambe ta ousiliá nos kada un ku e Don di Komprondementu.

2) Pa pensa
Den okashonnan nos ta eksperimentá satisfakshon ora nos resolvé un problema. No ta importá kua tipo: promé nos ta den skuridat i, di repente, nos inteligensia ta iluminá i nos ta mira e solushon i un gran alegria i deskanso ta drenta nos.
Ningun hende ta nase sabiendo, sino ku ta a lo largu di bida nos ta bai haña nos konosementu. Por ehèmpel, tabatin un momento den kua nan tabata splika nos siñalnan di tráfiko. Nan tabata signonan ku na prinsipio nos no tabata konosé nan nifikashon, pero un hende a siña nos: den lus di tráfiko, “kòrá” ta nifiká e obligashon pa para e outo i “bèrdè” ta nifiká e posibilidat pa kontinuá koriendo. En kuantu loke nos ta komprendé, ya nos no ta lubid’é. Presisamente e palabra komprendementu ta bini di latin “intelligere” (intus legere) ku ta nifiká “lesa interiormente”.
Komo e lenguahe di Beibel na okashonnan ta simbóliko, no ta fásil komprend’é, i p’esaki mester di yudansa di Spiritu Santu. E ousilio aki ta yega nos atraves di e Don di Komprendementu ku E ta duna na Iglesia Katóliko, lo kual ta siña nos ta e interpretashon korekto. Laga nos pensa si nos ta duna debido atenshon ora Iglesia ta splika Palabra di Dios, sea atraves di Papa, di su kartanan, òf di e predikashinan ku nos ta skucha durante Sakrifisio di Misa.


3) Pa biba
Di manera semehante manera un alumno ta purba na pone su mihó esfuerso pa komprendé e konosementu ku nan ta siñ’é na skol; asina tambe en kuantu e bèrdatnan spiritual, tin ku hasi un esfuerso pa komprendé nan. Nos no por spera pa komprendé e bèrdatnan sobrenatural sin pone di nos banda e esfuerso nesesario.
Si nos tin e posibilidat pa lesa den Katisashi, òf den otro buki spiritual, e bèrdatnan básiko di nos fe, nos no tin ku spera pa Dios duna nos algun iluminashon ekstraordinario. Si tin biaha ta kosta nos un poko mas pa komprendé algun pasashi òf un bèrdat spiritual, anto laga nos akudí na Spiritu santu ku ta laga nos komprendé ku mayor profundidat. Promé ku kuminsá na lesa Evangelio, òf skucha Santa Skritura durante Santa Misa, laga nos akudí na Spiritu santu i pidié pa kompartí u nos un poko di su lus pa por komprendé ku mayor klaridat.

Oproep in gewelddadig Sri Lanka: Geen vrede, geen kerstviering

COLOMBO(Kerknet) - Priesters in Sri Lanka hebben katholieke gelovigen gevraagd dit jaar Kerstmis als feest te boycotten, tenzij er een eind komt aan de gevechten, de moorden en de verdwijningen in het land. De oproep werd gedaan aan het einde van een bijeenkomst van 75 priesters, religieuzen en katholieke leken naar aanleiding van de dood van een priester, die onlangs om het leven kwam toen een landmijn explodeerde. De burgeroorlog in Sri Lanka kostte al aan 65.000 mensen het leven en verdreef meer dan een miljoen mensen uit hun huizen. Volgens de deelnemers van de herdenking heeft het geen zin tegen die achtergrond het kerstfeest groots te gaan vieren.

aangeleverd door Toon van Dongen

Mi ’n tin falta di nada

Mi a pidi DIOS pa e duna mi tur kos pa disfrutá di bida, I DIOS a duna mi bida pa disfrutá di tur kos.
Den mi ambishon mi a pidiÉ rikesa,I DIOS a duna mi trabou.
Mi tabata anhelá di ser hóben pa semper, I El a regalá mi un bon salú.
Mi tabata ke poseé títulonan profeshonal,I El a duna i e don di sabiduria.
Mi tabata pretendé di ke ta rondó di hende muhé,I SEÑOR a duna mi un fiel esposa.
Semper mi tabata ke tin hopi amigu,Y DIOS a regalá mi un famia stimá.
Mi ilushon tabata, ser doño di un kunuku grandi ku hopi mata, stal i bestia,I SEÑOR a pone mi den naturalesa yen di flor i animal pa ta mi kompania.
Mi tabatin ansha di por ta biahando konstantemente,I DIOS a krea mi ku libertat.
Pa ta alegre, mi tabata ke kumpra instrumènt musikal,Pero mi a skucha e kantá di paranan
Mi tabata pidi pa por tin mi mesa den rikesa,I SEÑOR ta duna mi awa i palunan di fruta.
Awor mi ta trankil pasobra mi ta poseé tur kos i mas, i mi ta gradisí tantu MI DIOS, pasobra sin pidié tambe El a duna mi pas.