DI TRINTA DJADUMINGU SIKLO A

Promé Lektura : Éksodo 22, 21-27
Salmo : Salmo 18, 1-4. 8. 47. 51
Di dos Lektura : 1Tesalónika 1, 5b-10
Evangelio : Mateo 21, 34-40

Na diferente okashon esnan enkargá di un ponensia òf esnan yamá pa amplia riba un tema ta kustumbrá di konkluí esaki ku siguiente remarke: “den resúmen” òf “resumiendo”. Hesus di Nazaret tambe, ta duna nos un síntesis di tur kaminda ku el a move, papia i aktua: e amor di Dios na benefisio di hende. Algun norma lo sirbi djis pa kumpli ku nan sin tene kuenta e motibu dikon a pensa riba nan? Leinan, por lo ménos algun, ta empuhe pa derechinan humano, paradigma di dignidat di hende?
1.- Awe, den un mundu agitá, konfundí, kompliká i den kua dia pa dia, kada bia di nobo, ta nase leinan – sostené pa un mayoria– na fabor di bienestar, nos lo por a puntra: E leinan ei ta hustu òf inhustu? Nan ta faboresé tur hende òf un minoria? Nan ta sirbi bienestar komun òf esun partikular? Nan ta surgi for di étika i moral òf for di simpel kapricho? E Evangelio di awe ta duna nos e esensia ku un kristian mester hiba den su bida: amor pa Dios i pa e próhimo mester sostené loke nos ta, loke nos ta bisa i loke nos ta hasi.
E doktornan di lei ku tabata proboká Hesus tabata purba na mustra dede riba nada mas ni ménos ku 613 mandamentu. Ku esaki, sin duna nan mes kuenta, nan tabata fiha asina tantu riba e buki t’e ku nan a lubidá e outor; nan tabata konsentrá asina tantu riba e teksto, di manera ku nan tabata biba ku lomba pa e spiritu ku kua el a ser skirbí; nan tabata dòrna nan eksistensia di tal manera ku, apénas, nan ta sinti doló òf e miseria di esnan ku tabata rondoná nan. Pasobra, e kestion, no tabata ken tabata kumpli mas i mihó ku lei. Hesus ta pone dede den e herida i ta kòrda nan ku, amor pa Dios, ta pasa nesesariamente pa medio di amor pa e próhimo. No por pasa ku nos manera e shofùr ku ta pretendé di ta kumpliendo den forma perfekto ku kódigo di regla di tráfiko pero, den tal opseshon , apénas e tabata disfrutá ni di e paisahe ku e tabata krusa ku su outo durante su kantidat di biahenan i loke ta pió, e tabata laga hende ku tabata tin mester di su ousilio i atenshon na pía.
2.- Awe, sinembargo, ta haña impreshon ku –tambe e mandamentu prinsipal aki di amor– hopi di nos, i tambe esnan ku no ta den Eukaristia, ta komprend’é i bib’é na nos mes manera. Hopi bia nos ta kustumbrá di bisa i skucha: “mi stima Dios i mi no mester di Iglesia” “mi ta hasi bon i esaki ta sufisiente”. I, den e frasenan aki, ku por ta pankarta di un gran bèrdat , tambe por duna motibu pa hustifikashon personal, pa no bebe di fuente di e Palabra òf , inkluso, pa stima Dios i e próhimo…pues esaki…”na nos manera” pero no “na e manera di Dios”. No ta parse nos ku t’asina ta ?
--Ora nos bisa “mi stima Dios” Nos ta hasié ku tur konsekuensia, den tur kos i riba tur kos?
--Ora nos ta pretendé di ta hasi bondat, Nos ta hasié sin distinshon, tur dia i tur ora manera Dios mes ta stima nos?
--Ora, den intento di posishoná nos mes na márgen di vivensha religioso, nos ta kustumbrá di afirmá ku “loke ta importante ta pa hasi bon” no ta parse nos ku, den fondo, tin skondí un ideologia den kua ku Dios ta konta tiki òf nada?
3.- Sí, rumannan. sufisiente nos sa ku stima Dios i e próhimo ta e resúmen òf síntesis di hinter evangelio. Pero, ora ku deskubrí amor ku Dios tin pa nos (i di otro banda, e amor ku nos tin ku ofresé na otro) ta e ora e kai na kuenta ku, restu di e mandamentunan, ta representá hinter e edifisio amoroso aki den kua ta kombibí, i e amor dibino ku e amor humano ta haña otro.

Òf di otro manera bisá: esun ku ta stima Dios, riba tur kos i esun ku ta atendé ku su próhimo manera e ta atendé ku su mes ta pasobra, ku forsa, ku perfekshon e ta kumpli ku restu di e mandamentunan , o nò?

Bisschop geschorst na adoptie jonge vrouw

Hilversum (Van onze redactie) 24 oktober 2008 - Paus Benedictus XVI heeft bisschop John Thattumkal (58) van het Indiase diocees Kochi gesuspendeerd, nadat deze een 26-jarige ongehuwde vrouw had geadopteerd als zijn ‘geestelijke dochter’. De adoptie zorgde voor onrust onder gelovigen in het bisdom in de zuidelijke staat Kerala.

Klacht
Thattumkal is bij pauselijk decreet voorlopig ontheven van zijn bestuurlijke functies, bevestigde een woordvoerder van de Indiase bisschoppenconferentie tegenover persbureau Reuters. Het Vaticaanse onderzoek volgde op een klacht van de clerus van Kochi.

Vaderlijke genegenheid
Priesters protesteerden tegen de regelmatige bezoeken die de vrouw brengt aan het bisschoppelijk paleis De zes vicarissen van de bisschop kwalificeerden het gedrag van Thattumkal vorige week als ‘moreel en kerkelijk fout’. De bisschop zei niet meer dan ‘vaderlijke genegenheid’ voor de vrouw te voelen.

Regelmatige bezoeken
Thattumkal ontmoette zijn geadopteerde dochter tijdens een reis naar Jeruzalem. Ze is de dochter van een oosters-orthodoxe priester en de bisschop roemt haar ‘spirituele krachten’. Maar priesters van het diocees Cochin protesteren tegen de regelmatige bezoeken die de vrouw brengt aan het bisschoppelijk paleis.

Naar Rome
De bisschop verliest niet alle aan de uitoefening van zijn ambt verbonden rechten en taken. Zo mag hij gewoon de mis opdragen, aldus de woordvoerder van de bisschoppenconferentie. Thattumkal reist binnenkort naar Rome om zijn positie nader toe te lichten bij de Vaticaanse Congregatie voor de Bisschoppen.

Bron: http://www.katholieknederland.nl/

mgr. Eijk: Paus JPII profeteerde over kredietcrisis

Hilversum (Van onze redactie) 23 oktober 2008 - Paus Johannes Paulus II heeft in 1991 geprofeteerd over de huidige financiële crisis. Dat schrijft aartsbisschop Wim Eijk van Utrecht in zijn column in het nieuwe nummer van het aartsdiocesaan maandblad Optocht.

Verafgoding
“Het is goed als wij ons als katholieken voor ogen houden dat de vorige paus, Johannes Paulus II, in zijn encycliek Centesimus Annus (1991) ten aanzien van de huidige financiële crisis profetische woorden heeft gesproken. Hij heeft ons daarin gewaarschuwd voor het gevaar van een ‘idolatrie’ (het verafgoden) van de markt.”

Stevig juridisch kader
De Poolse paus wees volgens Eijk het kapitalisme en de markt niet af, maar wel – zo citeert de aartsbisschop uit de encycliek - “als men met ‘kapitalisme’ een systeem bedoelt waarin de vrijheid in de sector van de economie niet geplaatst is in een stevig juridisch kader”. De huidige internationale crisis ontstond inderdaad ten gevolge van een gedereguleerde hypotheekmarkt.

Val van communisme
Mgr. Eijk begint zijn column met het in herinnering brengen van de val van het communistisch systeem in de landen van het Warschau Pact. “In 1990 overheersten gevoelens van opluchting en optimisme. Nu had het kapitalisme eindelijk het communisme overwonnen.” Maar de opluchting veranderde in teleurstelling, zegt de aartsbisschop. “Helaas moeten we vaststellen dat het kapitalisme en de ideologie van de vrije markt ook niet hebben gebracht wat ons is beloofd en wij er zelf misschien van verwacht hebben.”

Mensen opgeofferd
Het is volgens Eijk treurig om nu te moeten vaststellen dat banken hypotheken hebben verstrekt van wie zij wisten dat ze die niet zouden kunnen aflossen. Men heeft ‘gedreven door ongeremde hebzucht, op deze wijze mensen puur als middelen opgeofferd’. “Hier niet zoals in het communistisch staatsbestel ten behoeve van het gemeenschappelijk belang van het hele volk, maar met het oog op de eigen winst.”

Praktisch atheïsme
Volgens Eijk is ook in het Westen de waardigheid van de mens als ‘beeld van God’ met voeten getreden. “We kunnen er niet omheen dat ook in het kapitalistische Westen het atheïsme wortel heeft geschoten, minstens het praktisch atheïsme dat het bestaan van God weliswaar niet ontkent, maar Hem wel uit het openbare leven heeft verbannen”, aldus de aartsbisschop van Utrecht.

Bron: www.katholieknederland.nl

'Gaat u heen in vrede, maar leun niet achterover'

Hilversum (Van onze redactie) 20 oktober 2008 - Er komen drie nieuwe alternatieven voor de slotwoorden van de eucharistieviering in de Latijnse ritus. Naast het aloude Ite Missa Est kan de priester binnenkort kiezen uit drie andere wegzendingen met een meer missionair karakter.

Heen in vrede
Van oudsher luidt de rituele dialoog waarmee de eucharistieviering wordt afgesloten: Ite Missa est. Dit ‘ga weg, de mis is afgelopen’ wordt in de Nederlandse editie van het Romeins missaal vertaald met: ‘Gaat u allen heen in vrede’. De gelovigen antwoorden daarop: Deo gratias, ‘Wij danken God’.

Drukpers
Paus Benedictus XVI heeft drie alternatieve teksten voor de wegzending goedgekeurd. Die staan in de nieuwe editie van de editio typica van het Romeins Missaal die vorige week van de drukpers rolde. Kardinaal Francis Arinze, prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, heeft dat meegedeeld aan de deelnemers aan de bisschoppensynode in het Vaticaan.

Missionaire opdracht
Om de nieuwe formuleringen was gevraagd door de deelnemers aan de vorige bisschoppensynode. Die had in 2005 de eucharistie als onderwerp. De nieuwe slotteksten zouden de missionaire opdracht van de gelovigen beter tot uitdrukking moeten brengen. De congregatie ontving 72 suggesties voor alternatieve teksten. Het dicasterie selecteerde negen voorstellen, waaruit de paus er drie koos.

De alternatieven zijn:
Ite ad Evangelium Domini nuntiandum ('Gaat heen en verkondigt het evangelie van de Heer')

Ite in pace, glorificando vita vestra Dominum ('Gaat in vrede, de Heer eer brengend met uw leven')

Ite in pace ('Gaat in vrede')

Weg van Christus
De tot op heden in Nederland en veel andere spraakgebieden gehanteerde vertaling van Ite Missa Est, ‘Gaat u allen heen in vrede’, zou volgens de gangbare interpretatie ook geenszins een uitnodiging tot louter weggaan zijn, maar om voort te gaan op de weg van Jezus Christus. De nieuwe slotteksten benadrukken in de tekst duidelijker dat de gelovige door het ontvangen van de eucharistie deelgenoot wordt aan de schatten van het goddelijk leven. Die genade moet voor de gelovigen aansporing zijn om vooruit te gaan op de weg van de volmaakte liefde.

Bron: www.katholieknederland.nl

Harde kritiek episcopaat Venezuela op Chavez

Hilversum (RadVat/KNA/DPA) 19 oktober 2008 - De bisschoppen van Venezuela hebben onlangs keiharde kritiek geleverd op president Hugo Chavez en zijn regering. In een slotverklaring na een buitengewone assemblee van de Venezolaanse bisschoppenconferentie vegen ze de vloer aan met het regeringsbeleid. Vooral de toenemende staatscontrole op het burgerlijk leven is de bisschoppen een doorn in het oog.

Teveel macht
De linkspopulistische regering-Chavez heeft teveel macht, vinden de bisschoppen. Zij bekritiseren vooral de nieuwe maatregelen betreffende de openbare orde, waardoor de burgerrechten in Venezuela volgens hen worden uitgehold. De bisschoppen herinneren eraan dat het parlement het wetsvoorstel voor deze maatregelen in meerderheid reeds heeft afgewezen.

Criminaliteit
De kerkherders achten Chavez verantwoordelijk voor de heersende maatschappelijke onrust. Zij maken zich grote zorgen over de snel toenemende criminaliteit, die een klimaat van onveiligheid geschapen heeft. Zowel het aantal moorden, ontvoeringen en roofovervallen zijn de laatste jaren fors gestegen, aldus de verklaring.

Pluralisme
De bisschoppen hopen dat de verkiezingen op 23 november de politieke toestand in het land structureel zullen veranderen. Wat volgens de Kerk hoognodig is zijn decentralisatie, pluralisme, verzoening en civiele vrede.


Bron: www.katholieknederland.nl

DJADUMINGU MUNDIAL DI MISHONNAN

Promé Lektura : Isaias 2, 1-5
Salmo : Salmo 19, 1-4a
Di dos Lektura : Echonan 1, 3-8
Evangelio : Mateo 28, 16-20


E Evangelio aki ta marka fin di e Evangelio segun Mateo i kuminsamentu di bida di e Iglesia di Kristu. Maske ku semper ta indiká dia di Pentekòster komo prinsipio di Iglesia, nos no por laga e señal aki ku Kristu a hasi na su disipelnan pasa sin dun’é atenshon nesesario, pasobra e ta representá un di e pilánan mas importante riba kua Iglesia ta sostené su mes: e mandato misionero. Laga nos analisá esaki ku atenshon. E lugá kaminda e ta tuma lugá ta algu masha signifikativo, Galilea. Pa Mateo tabata masha importante kumplimentu di e Skrituranan hudiu, pero awor e ta pone Herusalèm un banda i ta señalá Galilea, tera di Hesus, komo e lugá for di kua mester kuminsá e gran tarea aki di siguidónan di Hesus. For di aki nos por persibí universalidat di e mensahe di Hesus, i su apertura na otro pueblo- i kultura.
Unabes rekonosí, Hesus ta rekomendá e mishon di mas grandi ku Iglesia hamas a risibí: hiba e testimonio ku Hesus a risibí di e amor di Dios Tata, e serkania di Dios Yu i e forsa di Dios Spiritu Santu. Ku otro palabra Hesus a pidi su disipelnan pa nan hasi presente e Reino di Dios, i e forma pa introdusí e Reino aki lo tabata pa medio di boutismo. Boutismo tabata un práktika ku ya algu hudiu a bini ta realisá i ku lo tabata ke nifiká kambio di bida, kombershon; pero Hesus ta añadí na e nifikashon aki introdukshon na bida di Dios, ke men kuminsamentu den bida di e Spiritu.
E mensahe aki no mester ser hibá únikamente pa e pueblo hudiu, sino pa tur nashon. Asina, Hesus ta revelá su mes komo salbadó universal di hinter humanidat. E simia ku a sembrá den e Pueblo Israelita lo mester a duna fruta i kombertí su mes den salbashon pa hinter komunidat den Kristu Hesus. I pa kumpli ku e mishon kolosal aki, Hesus ta hasi un promesa ku el a kumpli kuné na hopi manera.: “Lo mi ta ku boso t’e na fin di mundu”. Di mil manera nos a mira Hesus aktua den e dos mil añanan aki di evangelisashon. Den e mandamentu di Spiritu santu, den su presensia kada bia ku ta lesa Evangelio, pa medio di e sakramentunan, kaminda ta aktualisá su presensia salbador. Asina, Hesus no laga nos keda so, sino ku E ta sigui kompañá nos pa kumpli ku e mishon aki di kua Iglesia ta konsistí: duna testimonio di Hesukristu i establesé su Reino rònt riba tera.

Awe nos ta selebrá Djadumingu Mundial di Mishon, i Palabra di Dios ta invitá nos pa reflekshoná riba e tarea asina importante aki pa hinter Iglesia. Di tal importansha, ku si nos no kumpli ku e tarea aki di evangelisashon aki nos no ta Iglesia. Ningun hende por risibí Hesus i no duna testimonio di e amor risibí pa medio di dje, di e salbashon ku den forma gratuito E a buska pa nos.
Tal manera San Pablo ta bisa, "ai di mi, si mi lo no evangelisá".
Awor nos mester hiba e evangelisashon aki sin perwisio t’e na e delaster skina di Tera. Nos por kuminsá ku nos “mundu” chikí ku ta rondoná nos. Kon mi ta dunando testimonio di Hesus den mi kas, ku mi amigunan, na mi trabou? O mi no ta sinti mi mes inkómodo partisipando den otro kosnan ménos bon ku ta biba den mundu rondó di mi ? Pió ainda, ta penami duna testimonio di e amor i di e balornan ku Hesus a siña mi! Laga nos NO lubidá ku e mandato aki di evangelisá no ta un opshon, ta algu ku ta konstituí nos komo kristian, siguidónan di Kristu.

Laga nos resa e djadumingu aki pa vokashonnan misionero, laga nos yuda ku loke nos por pa sostené nan i hasi un saminashon di konsenshi riba nos propio vokashon misionero.

Priester stak Johannes Paulus II met bajonet

Hilversum (Van onze redactie) 16 oktober 2008 - Een Spaanse priester heeft paus Johannes Paulus II in 1982 in het Portugese Fatima met een bajonet licht verwond. Dat onthult de voormalige secretaris van Karol Wojtyła, kardinaal Stanisław Dziwisz, in de documentaire Testimony die vanavond in het Vaticaan in première gaat.

Vermoorden
Het was al bekend dat priester Juan Maria Fernández Krohn de paus had getracht te vermoorden tijdens diens bezoek aan het Portugese Mariabedevaartsoord Fatima. Daarvoor werd hij in 1983 tot zeven jaar cel veroordeeld. Maar dat hij er in was geslaagd de Heilige Vader daadwerkelijk te raken was nooit officieel meegedeeld. In de uitgebreide levensbeschrijving van de Poolse paus op de site van het Vaticaan, wordt geen gewag gemaakt van het incident.

Aanslag
Johannes Paulus II bezocht op 12 mei 1982 Fatima om de Moeder Gods te bedanken dat hij de een jaar eerder gepleegde aanslag op zijn leven had overleefd. De Turk Ali Agca had de paus op 13 mei 1981 op het Sint-Pietersplein neergeschoten. Wojtyła raakte daarbij zwaargewond. Hij was ervan overtuigd dat zijn herstel te danken was aan de voorspraak van Maria. In Fatima slaagde de extremistische priester Fernández Krohn erin dicht bij de paus te komen met een bajonet met een lemmet van 37 centimeter. Hij werd door de politie overmeesterd.

Bloed
“Nu kan ik onthullen dat de Heilige Vader gewond raakte”, zegt kardinaal Dziwisz in de documentaire van de Poolse regisseur Paweł Pitera. “Ik herinner me dat er bloed was toen we terugkeerden in de kamer.” Kerkelijke en wereldlijke autoriteiten hadden tot op heden nauwelijks bijzonderheden verstrekt over het incident. Al in 1982 ging het gerucht dat de priester erin was geslaagd de paus te verwonden.

Tegen het concilie
Juan Fernández Krohn viel JPII aan met de woorden: “Weg met Vaticanum II, weg met de paus, weg met het communisme!” Tijdens zijn proces verklaarde de priester tegen de hervormingen van het Tweede Vaticaans Concilie te zijn. Hij was ervan overtuigd dat Johannes Paulus II een geheim agent was van de Sovjets.

ETA
Fernández Krohn, die later zijn priesterambt zou neerleggen, werd in 1996 in Spanje in verband gebracht met brandstichting in een kantoor van Herri Batasuna, de politieke tak van de ETA. Hij was toen al verhuisd naar België. Daar werd hij in juli 2000 opgepakt toen hij over een muur klom bij het koninklijk paleis in Brussel om te protesteren tegen een bezoek van de Spaanse koning en zijn vrouw.


Bron: www.katholieknederland.nl